DB00 - Titelblad

Projectnaam: Thoma11y
Naam: Thomas Norden
Studentnummer: 500913854
Eerste lezer: Elise Luttik
Tweede lezer: Tamara Pinos Cisneros
Extern gecommiteerde: Mickey Brouwer
Datum: 19-02-2026
Versie: 1

DB01 - Aanleiding

Ik heb het afgelopen half jaar stage gelopen bij MADE Marketing. Een van mijn leerdoelen was het doen van een toegankelijkheidsonderzoek. Daar bleek dat een groot aantal onderdelen van de websites die MADE heeft ontwikkeld niet aan de WCAG richtlijnen voldoet (W3C, 2023). Toen ik met mijn stagebegeleider Mickey Brouwer in gesprek ging hierover en aangaf dat ik nog op zoek was naar een afstudeerproject stelde ik voor om onderzoek te doen naar hoe ik het toepassen van toegankelijkheid makkelijker kon maken. Mijn stagebegeleider gaf aan hier graag de rol als extern gecommiteerde op zich te willen nemen.

Het is goed om te vermelden dat het vanaf 28 juni 2025 verplicht is in de Europese Unie om als website aan deze richtlijnen te voldoen (Ruijgrok, 2025). Websites die voor deze datum zijn gepubliceerd hebben een overgangsperiode tot 2030, maar websites die na deze datum zijn gepubliceerd hebben deze overgangsperiode niet. Het is dus cruciaal voor webbureau's om zo snel mogelijk de workflows aan te passen om digitale toegankelijkheid een verplicht onderdeel te maken in plaats van een nagedachte.

Persoonlijk ben ik een groot fan van de digitale wereld en spendeer ik veel tijd op het internet. Het feit dat mensen met bepaalde lichamelijke beperkingen niet dezelfde informatie of dezelfde mate van plezier kunnen ervaren door het tekort aan digitale toegankelijkheid vind ik een groot probleem. Mensen zouden zich in mijn ogen net zo boos moeten maken over dit onderwerp als wanneer een treinstation geen fatsoenlijke lift heeft voor rolstoelgebruikers. Naast de wettelijke verplichting die wij als digitale ontwerpers hebben, hebben wij ook ook morele verplichting om het internet voor iedereen toegankelijk te maken. Ik hoop met dit project mijn steentje bij te dragen naar dit prachtige doel.

DB02 - Persoonlijke focus

In mijn stageverslag heb ik mijzelf omschreven als een “Creative Technologist”. Ik vind het enorm interessant om nieuwe technologieën te bestuderen en te kijken hoe ik dit kan toepassen om mijn werk beter, efficiënter en mooier te maken. Mijn keuzesemester was dan ook “Designing for Emerging Technologies”, waar ik met meerdere future tech applicaties aan de slag ben geweest. Dit heeft zowel raakvlakken met Tech als met UX-design.

Mijn focus tijdens dit project zal grotendeels op UX-gebied liggen. Het verbeteren van de User Experience voor webdevelopers (en uiteindelijk ook voor de eindgebruiker) is het hoofddoel. Daarnaast zal mijn project ook een deel Tech bevatten. Het ontwikkelen van de website en het implementeren van automatische tools is meer technisch. Ik leg hier zelf minder focus op, maar tech zal in zekere mate terugkomen in mijn project.

De combinatie van deze twee gebieden is precies waar mijn interesse ligt en waar ik mijzelf graag in wil ontwikkelen!

DB03 - Probleemsituatie

Op dit moment is er geen centraal platform dat de complexe wet- en regelgeving op een duidelijke manier aanbiedt voor webdevelopers en webbureaus en daarnaast bruikbare tools aanbiedt om deze developers te ondersteunen met het implementeren van digitale toegankelijkheid tijdens het bouwen van nieuwe websites. Mijn product moet dit probleem oplossen. Om de probleemsituatie goed in kaart te brengen werk ik deze in dit hoofdstuk dieper uit.

Als basis voor de schets van mijn probleemsituatie gebruik ik de 5w2h methode die ik eerder heb uitgewerkt in mijn Afstudeervaardigheden.

5W2H

Categorie Vraag / Onderdeel Inhoud
WIE? Voor wie is het een probleem? Webgebruikers die afhankelijk zijn van digitale toegankelijkheid.
Wie zal mijn oplossing gebruiken? Webbureaus en webdevelopers.
Opdrachtgever Mickey Brouwer, eigenaar van webbureau MADE Marketing in Haarlem.
WAT? Het kernprobleem Sinds 28 juni 2025 is de European Accessibility Act (EAA) van kracht. Digitale toegankelijkheid is nu een verplichting; bedrijven riskeren boetes bij non-compliance. De officiële richtlijnen zijn echter zeer omvangrijk, bevatten complex taalgebruik en zijn daardoor lastig navolgbaar.
WAAR? Locatie van het probleem Dit probleem doet zich voor in zowel het ontwerp- als het ontwikkelproces van een website. MADE Marketing werkt voornamelijk met de Elementor builder in WordPress.
WANNEER? Momenten van voorkomen De vraag naar toegankelijkheid bestaat sinds het begin van het internet, maar door de invoering van de EAA in juni jl. is er nu een urgente Europese richtlijn waar webdevelopers aan moeten voldoen voor een toegankelijker internet.
WAAROM? Oorzaken van het probleem
  • Lange, complexe regelgeving.
  • Gebrek aan noodzaak/integratie vanuit web builders & code editors.
  • Ontbreken van een officieel EU-platform ter ondersteuning van webdevelopers.
HOE? Oplossing Een online platform dat webdevelopers informeert over wet- en regelgeving, tools aanbiedt om tijdens de ontwikkeling eenvoudig aan richtlijnen te voldoen, en tools biedt om bestaande websites met terugwerkende kracht toegankelijk te maken.
HOEVEEL? Behoefte Volgens de Rijksoverheid hebben ongeveer 2 miljoen mensen in Nederland een beperking (Rijksoverheid, z.d.).

Op basis van deze probleemsituatie kan ik mijn stakeholders beter in kaart brengen. Dat heb ik op drie manieren gedaan:

Stakeholder cirkel

In deze visualisatie is goed te zien welke stakeholders een hoge prioriteit hebben ten opzichte van andere stakeholders. Dit geeft mij een goed overzicht van waar ik mijn focus op moet leggen tijdens dit project.

Kern (Prio 1)

In de kern van deze cirkel bevinden zich Mickey Brouwer (mijn extern gecommiteerde) en Webdevelopers. Dit zijn de partijen waar de uiteindelijke webapplicatie voor bedoeld is. Deze partijen gaan direct met mijn product te maken krijgen, en van deze partijen heb ik de meeste directe input nodig op vrijwel elk deel van het onderzoeks- en ontwerpproces

Directe schil (Prio 2)

In de directe schil zitten de gebruikers met een beperking, de mensen waar deze toegankelijkheid voor geimplementeerd wordt. Deze mensen krijgen niet direct met mijn product te maken, maar zijn wel de mensen die aan het eind van het proces het meest baat hebben bij de implementatie van mijn product. Ook zitten hier de Nederlandse Overheid en de Europese Unie, de toezichthouders op het gebied van digitale toegankelijkheid in Nederland. Zij hebben de wetgeving opgezet en zien erop toe dat de regels rondom digitale toegankelijkheid daadwerkelijk worden nageleefd.

Buitenste schil (Prio 3)

In deze buitenste schil zitten studiegenoten die ik ga benaderen in mijn testfase, deze zijn slechts in een deel van het proces betrokken en verwachten geen follow-up van mij. Ook andere bureaus en website-eigenaren zitten in deze schil, het eindproduct zal ook voor hun van toepassing zijn maar deze worden niet betrokken in het onderzoeksproces.

Stakeholder matrix

In deze matrix is goed te zien wat welke stakeholder van mij verwacht. Hoe vaak moet ik deze stakeholder benaderen? Verwachten zij een follow-up?

!!visualisatie

Mickey Brouwer is als enige stakeholder in het "grondig en goed informeren" kwadrant geplaatst waar sprake is van hoge invloed en hoog belang. Mickey verwacht regelmatige voortgangsupdates van mij en het eindproduct moet uiteindelijk in zijn bedrijf geïmplementeerd worden.

In het kwadrant "zoveel mogelijk informeren" is er sprake van lage invloed maar hoog belang. Hier bevinden zich de webdevelopers die het eindproduct daadwerkelijk gaan gebruiken maar weinig invloed hebben op de ontwikkeling hiervan. Die leiding ligt bij de extern gecommiteerde. Ook webgebruikers met een beperking hebben geen directe invloed op de bouw van mijn platform, zij zullen dit platform zelf namelijk niet gaan gebruiken. Wel is dit de groep die belang heeft aan de juiste uitwerking van dit platform, want zonder digitale toegankelijkheid zijn zij beperkt in hun internetgebruik.

In het "Peil verwachting en voldoe hieraan" kwadrant is er sprake van hoge invloed, maar laag belang. Hierin bevinden zich de toezichthouders op de digitale toegankelijkheidswetgeving in Nederland en de Europese Unie. De wet- en regelgeving die zij handhaven is de informatie waar mijn platform omheen gebouwd wordt, dus de invloed van deze partijen is enorm hoog. Hoewel deze partijen graag willen dat elke webdeveloper en elk webbureau zich aan de door hen opgestelde regels houdt, maakt het hen minder uit hoe er aan deze regels voldaan wordt. Er is dus geen specifiek belang vanuit deze instanties naar mijn platform, al helpt het wel mee naar hun doel.

Het laatste kwadrant is "Regelmatig normaal contact" waarbij er zowel lage invloed als belang is. Hierin zijn mijn studiegenoten, website-eigenaren en andere webbureaus te vinden. Deze groepen zullen geen essentieel onderdeel vormen van het ontwerpproces van mijn platform maar kunnen in de toekomst mogelijk in aanraking komen met mijn eindproduct. Ook zullen mijn studiegenoten een kleine rol spelen in het test en iteratieproces van mijn platform.

Stakeholders vs designfases

In dit overzicht is te zien welke stakeholders in welke fases van het project betrokken zijn. Sommige stakeholders worden in het volledige proces betrokken, anderen slechts in bepaalde fases. Ik gebruik hierbij de fases van Design Thinking (BOOM, z.d.).

!!visualisatie

Empathize
Webgebruikers met een beperking, NL/EU-wetgeving
In de empathize fase is het belangrijk om kaders vast te stellen. In dit geval zijn dat de wettelijke kaders vanuit de Nederlandse Overheid en de Europese Unie, maar ook de eisen en verwachtingen van de webgebruikers met een beperking. Mijn platform moet als resultaat het web toegankelijker maken voor deze groep, dus het is belangrijk om hen vroeg in het proces te betrekken zodat ik weet welke kant ik op moet gaan in mijn ontwerpproces.

Define
Mickey Brouwer (MADE)
In de Define fase ga ik de data uit de Empathize fase omzetten naar mijn bevindingen. Deze bevindingen deel ik met mijn extern gecommiteerde om te kijken hoe dit aansluit op de wensen en eisen van webbureau MADE Marketing. In samenspraak met hem kan ik bepalen of mijn richting ook commercieel relevant is voor zijn webbureau, en kan ik budget-technische en tijdgerelateerde kaders opstellen op basis van zijn input.

Ideate
Webdevelopers (MADE)
In de Ideate fase ga ik op basis van alle eerder opgestelde bevindingen werken aan het genereren van ideeën voor mijn platform. De ideeën die ik genereer moeten wel van toepassing zijn op de workflow van de webdevelopers van MADE, daarom is het essentieel om hen in dit deel van het ontwerpproces te betrekken.

Prototype
Geen stakeholders
In deze fase werk ik alleen. Op basis van alle eerdere informatie ga ik aan de slag met het maken van prototypes. Hier is de input van stakeholders dus niet van toepassing.

Test
Webdevelopers (MADE), studiegenoten
In de testfase ga ik mijn prototypes uittesten op mijn doelgroep (webdevelopers). Naast de webdevelopers van MADE ga ik mijn prototype ook testen bij studiegenoten, dit zijn immers ook beginnende webdevelopers die met een fris paar ogen mijn platform kunnen analyseren.

Evaluate
Mickey Brouwer (MADE), webdevelopers (MADE)
In de Evaluate fase ga ik eindresultaat presenteren aan mijn extern gecommiteerde Mickey, maar ook aan de webdevelopers van MADE die met mijn platform aan de slag gaan.

DB04 - Design Challenge

De design challenge die ik in mijn projectvoorstel had opgesteld klonk als volgt:

Hoe kan ik een online platform ontwerpen voor kleine webbureaus dat complexe wetgeving rondom digitale toegankelijkheid duidelijk maakt, en tools biedt om bestaande en nieuwe websites te optimaliseren voor toegankelijkheid?"

Op DLO vond ik echter de volgende tekst die een goede Design Challenge omschrijft:

*"Een goede design challenge maakt duidelijk wat je verwacht dat de grootste uitdaging in het ontwerp wordt, welk spanningsveld je ziet." (Hogeschool van Amsterdam, 2026).

Op basis van deze omschrijving heb ik mijn Design Challenge anders geformuleerd, zodat deze beter hierop aansluit.

"Hoe kan ik een online platform ontwerpen dat webdevelopers ondersteunt bij het naleven van de wet- en regelgeving rondom digitale toegankelijkheid, waarbij complexe richtlijnen worden omgezet in duidelijke en toepasbare tools, zonder dat dit de snelheid van het ontwikkelproces verstoort of als een extra last wordt ervaren?"

Deze design challenge omschrijft nu ook het grootste huidige probleem (complexe richtlijnen) en het spanningsveld (mogelijk verlies van snelheid en extra last). Aan het einde van mijn project kan ik deze design challenge als voltooid markeren wanneer de volgende vragen met "ja" beantwoord kunnen worden:

  • Helpt mijn platform de webdevelopers met het naleven van de wet- en regelgeving rondom digitale toegankelijkheid?
  • Zijn de complexe richtlijnen nu duidelijk voor de webdevelopers?
  • Hebben de webdevelopers nu toepasbare tools op het gebied van digitale toegankelijkheid?
  • Kan er door middel van deze tools meer aandacht gaan naar digitale toegankelijkheid zonder dat dit de snelheid van het ontwikkelproces verstoort?
  • Ervaren de webdevelopers deze tools als nuttig in plaats van een extra last?

Deze vragen zijn ieder meet- en of testbaar en vormen samen een beknopte maar volledige Design Challenge.

DB05 - Deelvragen

Om een gestructureerd onderzoek te doen en te kunnen voldoen aan de Design Challenge is het opstellen van deelvragen essentieel. Bij elke deelvraag horen subvragen. Per subvraag wordt het doel toegelicht en welke methoden en/of bronnen nodig zijn.

Deelvraag 1: Hoe kan ik de complexe wet- en regelgeving rondom digitale toegankelijkheid aanbieden zodat webdevelopers snel en gemakkelijk de juiste informatie kunnen vinden?

  • Subvraag: Welke onderdelen van de WCAG-regelgeving worden door developers als meest onduidelijk ervaren?
    • Methode: Interview, Expert interview, Requirements list
    • Doel: Inzicht krijgen in de huidige kennisstand; identificeren welke informatie extra aandacht behoeft.
  • Subvraag: Op welke manier krijgen developers het liefst hun informatie (tekst, video, interactieve checklist)?
    • Methode: Trend analysis, Interviews, Mood Board
    • Doel: Bepalen van de optimale presentatievorm voor het platform.
  • Subvraag: Hoe wordt de informatie op huidige platforms gepresenteerd en wat zijn de sterke en zwakke punten van deze platforms?
    • Methode: Competitive analysis, Comparison chart
    • Doel: Valkuilen en sterke punten identificeren bij bestaande websites om mijn eigen proces te bevorderen

Deelvraag 2: Hoe kan het platform aansluiten op de bestaande workflow van een ontwerper/developer, zodat implementatie zo min mogelijk extra tijd en moeite kost?

  • Subvraag: Hoe ziet de huidige workflow bij een bureau als MADE Marketing eruit?
    • Methode: Interview, Scenario
    • Doel: Overzicht krijgen van tools en volgorde van werkzaamheden voor een naadloze aansluiting.
  • Subvraag: Op welke momenten in het proces is de bereidheid voor toegankelijkheids aanpassingen het grootst?
    • Methode: Interview, Customer journey
    • Doel: Bepalen in welke fase er ruimte is voor handmatig werk versus automatische tools.
  • Subvraag: Welke tools worden op dit moment al gebruikt voor digitale toegankelijkheid?
    • Methode: Interview, Competitive analysis, Comparison Chart
    • Doel: Voorkomen van dubbele ontwikkeling en in kaart brengen van huidige tools binnen het bedrijf.

Deelvraag 3: Hoe ontwerp ik tools die developers de mogelijkheid geven om bestaande websites met terugwerkende kracht te optimaliseren, zonder dat dit teveel tijd kost of websites breekt?

  • Subvraag: Wat zijn de meest voorkomende obstakels bij toegankelijkheid van oudere websites?
    • Methode: Literature Study, Task Analysis
    • Doel: Inzicht krijgen in de mogelijkheden voor legacy-optimalisatie.
  • Subvraag: Welke bestaande mogelijkheden zijn er om met 'een druk op de knop' winst te behalen?
    • Methode: Competitive Analysis, Inspiration Wall
    • Doel: Bestaande tools voor legacy-systemen onderzoeken.
  • Subvraag: Waar ligt de grens (tijd/moeite) voor een developer om te kiezen voor optimalisatie versus herbouw?
    • Methode: Interview, Comparison Chart
    • Doel: Bepalen van de maximale tijdsinvestering als benchmark voor de efficiëntie van de tool.

Deelvraag 4: Welke toegankelijkheidselementen ervaren de eindgebruikers als het meest belangrijk?

  • Subvraag: Welke specifieke tekortkomingen blokkeren de gebruiker volledig in het voltooien van een taak?
    • Methode: Expert interview, Interview, Task analysis
    • Doel: Prioriteren van de meest kritieke toegankelijkheidsproblemen.
  • Subvraag: Welke tijdelijke oplossingen gebruiken eindgebruikers momenteel om knelpunten te omzeilen?
    • Methode: Interview, Inspiration Wall
    • Doel: Inzicht krijgen in het landschap van externe tools die daadwerkelijk door gebruikers worden ingezet.
  • Subvraag: Welke beperking wordt het meest over het hoofd gezien?
    • Methode: Literature study, Expert Interview, Task Analysis
    • Doel: Inzicht krijgen in "vergeten" beperkingen die momenteel te weinig aandacht krijgen.

DB06 - Productvisie

Mijn platform wordt een centraal punt waar webdevelopers zichzelf kunnen informeren en laten assisteren met alles rondom de WCAG richtlijnen en de EAA wetgeving. Mijn visie is om de toepassing van digitale toegankelijkheid organisch toe te voegen in de bestaande workflow van webdevelopers in plaats van een extra proces dat de flow van de developer verstoort.

Er zijn enorm veel bestaande websites die informatie aanbieden op het gebied van digitale toegankelijkheid, maar nog niet een compleet platform dat webdevelopers ondersteunt in het hele proces. Ik heb enkele ideeën om mijn platform zo compleet mogelijk te maken:

  • Een interactieve checklist waarbij developers makkelijk kunnen afvinken welke elementen zij toegepast hebben
  • Een scan die suggereert dat er ondertiteling toegevoegd moet worden als er bijvoorbeeld een video toegevoegd is en een automatische tool aanbiedt of verwijst naar applicaties die dit doen
  • Het toevoegen een community element waar webdevelopers tips en tricks kunnen delen (wel gemoderate want anders is er een grote kans op het verspreiden van misinformatie)
  • Een koppeling met een AI model dat voorstellen doet voor alt-teksten op foto's

De precieze elementen die ik ga toevoegen in mijn eindproduct zullen naar boven komen drijven naarmate mijn onderzoek vordert.

DB07 - Valideren van het niveau

Ik ben van mening dat mijn afstudeerproject zich in deze matrix op de kruising tussen enigszins complex en productief bevindt.

Pasted image 20260215235627.png

Een korte toelichting:

Waarom enigszins complex en niet licht complex?

  • Om dit platform een waardige oplossing te maken voor developers moeten enorm complexe europese richtlijnen omgezet worden naar concrete UX en front-end snippets
  • Naast het ontwerpen van een informatieplatform ga ik tools ontwerpen die met terugwerkende kracht websites kunnen optimaliseren, zonder dat deze breken
  • Omdat ik een tool voor developers ontwerp en over digitale toegankelijkheid gaat moet mijn eigen product naast de WCAG richtlijnen ook aan de W3C - ATAG richtlijnen voldoen. Dit voegt een extra laag aan complexiteit toe.

Waarom productief en niet (re)productief?

  • Het eindproduct wordt een functioneel platform waar kleine webbureaus als MADE Marketing ook daadwerkelijk mee aan de slag kunnen
  • Het platform pakt een probleem aan van de opdrachtgever (gebrek aan tijd en kennis) en is sinds de EAA van juni jl. een concreet probleem in de EU
  • Dit project levert een platform dat het toepassen van toegankelijkheid enorm efficient maakt voor kleine webbureau’s

DB08 - Mogelijke impact product

Om een ethisch goed product te leveren is het goed om van tevoren stil te staan bij de verwachte consequenties van mijn eindproduct. Potentiële positieve consequenties zijn doelen om na te streven, potentiële ongewenste consequenties zijn juist risico's om rekening mee te houden in mijn onderzoeksperiode.

Potentiële positieve consequenties

Bevorderde digitale inclusie
De meest voor de hand liggende positieve consequentie is de toename in de digitale toegankelijkheid van het internet. Dit zorgt ervoor dat een grote groep mensen een prettigere ervaring heeft tijdens het gebruik van het internet.

Verbeterde vindbaarheid
Naast het verbeteren van de user experience van de mensen met een beperking, waarderen zoekmachines toegankelijkheid ook vaak met een hogere plaats in de zoekresultaten. Dit heeft een positieve impact op commercieel vlak voor de webbureau's.

Educatieve waarde
Door webdevelopers op een duidelijke manier informatie aan te bieden rondom digitale toegankelijkheid raken deze developers meer betrokken bij dit onderwerp en leer ik ze de principes van toegankelijkheid.

Potentiële negatieve consequenties

Verantwoordelijkheid
Door juridische informatie op een versimpelde manier weer te geven op mijn platform riskeer ik dat de verantwoordelijkheid bij een inconsistentie bij mij komt te liggen. Het is dus belangrijk om disclaimers te plaatsen en te verwijzen naar de officiële wet- en regelgeving

Slordigheden webdevelopers
Door tools aan te bieden die processen automatiseren door middel van AI ontstaat er een kans dat de developers uit gaan van het resultaat van de tools en dit niet dubbelchecken. Dit kan leiden tot foutieve toepassingen door een systeem.

Kostenverschuiving naar de klant
Bureau's die mijn tools gebruiken en dus meer tijd in digitale toegankelijkheid stoppen kunnen dit als excuus gebruiken om meer kosten te rekenen bij de klant.

Toepassing van AI
Het toepassen van AI binnen dit project moet goed ethisch onderbouwd worden. Generatieve AI neemt in de design wereld veel banen over wat niet goed is voor onze branche. Ook zijn er veel vraagtekens over de legaliteit van de verzamelde trainingsinformatie van AI-modellen en de negatieve gevolgen voor het klimaat. Ik moet dus goed onderbouwen waarom ik AI toepas in mijn eindproduct in het belang van digitale toegankelijkheid.

DB09 - Belangrijkste mijlpalen en planning

Pasted image 20260219103621.png

DB99 - Bronvermelding